AAA
'Help i Glybiau a Gwirfoddolwyr Chwaraeon yng Nghymru '

Cyfleusterau

Trosglwyddo Ased Cymunedol – datblygu’r opsiynau

Felly mae eich clwb yn awyddus i fwrw ymlaen â Throsglwyddo Ased Cymunedol (TAC)? Os ydych chi wedi edrych eisoes ar y manteision, y risgiau a’r gwahanol fathau o gytundebau cyfreithiol ac yn barod am y camau nesaf, rydych chi wedi dod i’r lle iawn.

Mae’n amser i chi ddatblygu eich opsiynau nawr!

Asesu

Mae Trosglwyddo Ased Cymunedol yn benderfyniad mawr i unrhyw glwb ei wneud. Mae wir yn bwysig yn y cam hwn eich bod yn deall yr holl opsiynau. 

Er mwyn i glybiau ffynnu, rhaid i chi ddod o hyd i’r ateb mwyaf cynaliadwy ac ymarferol.

Rhaid i chi wneud y canlynol:

  • ystyried yr holl opsiynau
  • asesu ymarferoldeb
  • penderfynu beth fydd fwyaf buddiol i’ch clwb   

I asesu eich opsiynau’n briodol, bydd rhaid i chi ddeall yr asedau’n llawn (tir neu gyfleuster i’w drosglwyddo) a pha sefydliadau sydd â diddordeb. 

Ffurfio tîm prosiect

Mae tîm prosiect gyda’r sgiliau a’r wybodaeth briodol yn gwbl allweddol wrth fynd drwy broses TAC. Does dim un unigolyn yn gallu ysgwyddo’r broses ei hun.     

Bydd y tîm yma’n gyfrifol am yrru’r broses yn ei blaen a bydd yn cynrychioli’r clwb yn ystod y trafodaethau.

Fel rheol, mae tîm y prosiect yn is-bwyllgor a dylai gael briff clir sy’n amlinellu ei rôl a’i gyfrifoldebau.                        

Rhaid cael aelodau yn y tîm sy’n gallu cynnig sgiliau amrywiol a hefyd bydd arnynt angen amser a gallu i ymgymryd â’r gwaith.

Yn aml gall y prosiect gynnwys y canlynol:

  • Trafodaethau gyda’r landlord
  • Paratoi astudiaeth ymarferoldeb
  • Ysgrifennu cynllun busnes
  • Cysylltu â’r gymuned, aelodau a chyfleusterau chwaraeon eraill    
  • Gweithgarwch cysylltiadau cyhoeddus a’r wasg
  • Penodi a chysylltu â phenseiri, syrfëwyr, ymgynghorwyr a gweithwyr proffesiynol eraill  
  • Materion cyfreithiol
  • Codi arian
  • Trefnu cyngor allanol am gyllid 
  • Cyllidebu
  • Marchnata a gwasanaethau cwsmeriaid
  • Gweithrediadau a chynnal a chadw

Wrth gwrs, bydd y gwaith yn amrywio gan ddibynnu ar eich amgylchiadau, ond bydd cael y tîm priodol yn ei le’n gwneud popeth yn haws. A chofiwch – gallwch chi bob amser ddenu pobl gyda sgiliau penodol yn aelodau o’r tîm fel a phan fo angen. 

Wrth recriwtio eich tîm, mae bob amser yn werth edrych ar aelodau eich clwb a’r rhieni, yn ogystal â phartneriaid lleol a’r awdurdod lleol. Yn amlach na pheidio, bydd angen arbenigedd a chyngor gwasanaethau proffesiynol hefyd, ac mae’n rhaid i’ch cyllideb chi ystyried y costau hyn. 

Gweledigaeth ac amcanion

Gall perchnogi a/neu redeg ased effeithio ar eich sefydliad a’i ddiben yn y dyfodol. Dyma pam mae’n bwysig bod yn glir am weledigaeth ac amcanion eich clwb, y gellir eu defnyddio wedyn fel man cyfeirio wrth asesu eich opsiynau TAC. Mwy o wybodaeth am Weledigaeth a Gwerthoedd yma.

Gweithio gydag eraill

Gall ysgwyddo cyfrifoldeb am ased effeithio ar sefydliadau eraill hefyd, fel grwpiau cymunedol, cwmnïau preifat a chlybiau chwaraeon eraill. I fanteisio i’r eithaf ar botensial ased, ystyriwch weithio mewn partneriaeth â phartïon eraill a nodi meysydd o ddiddordeb cyffredin. Bydd hyn yn helpu tîm y prosiect i asesu’r holl opsiynau partneriaeth a’r modelau gweithredu posib sydd ar gael. 

Pwy all ysgwyddo’r cyfrifoldeb am yr asedau?

Mae’n bosib i un clwb chwaraeon ysgwyddo cyfrifoldeb am yr ased, dim ond ei fod yn bodloni’r meini prawf cymhwyso sydd wedi’u hamlinellu gan yr Awdurdod Lleol. Fodd bynnag, nid yw gofalu am ased ar eich pen eich hun fel clwb chwaraeon yn ymarferol bob amser. Ond gallai eich clwb wneud y canlynol:

  • Bod yn rhan o sefydliad newydd sbon sy’n cynrychioli mwy nag un sefydliad – er enghraifft, fe allech chi ffurfio Cymdeithas Chwaraeon sy’n cynnwys sawl clwb chwaraeon sy’n gweithredu o’r un safle. Byddai’r Gymdeithas newydd yn gofalu am reoli’r ased.  
  • Llunio cytundeb gyda sefydliad fel cyngor tref neu gymuned sy’n fodlon ysgwyddo cyfrifoldeb am yr ased. Er na fydd eich clwb yn gyfrifol am yr ased yn gyffredinol, gallech gytuno i gynorthwyo gyda rhedeg a chynnal a chadw’r cyfleuster.  

Os oes gennych chi ddiddordeb mewn gwaith partneriaeth, ystyriwch holi’r canlynol:

  • Clybiau a Chymdeithasau Chwaraeon
  • Cynghorau Cymuned a Thref 
  • Grwpiau Cymunedol
  • Elusennau
  • Cwmnïau Preifat 

Am fwy o wybodaeth am waith partneriaeth, cliciwch yma.

Dod i adnabod eich ased   

Mae wir yn bwysig eich bod yn gwybod beth yn union rydych chi’n ei wneud! Gwnewch yn siŵr bod y cyngor yn esbonio’n glir yr asedau sy’n rhan o’r trosglwyddo. Fel rheol, bydd hyn yn cael ei gyflwyno mewn cynllun gyda’r ffiniau wedi’u marcio’n glir.

Cofiwch ofyn am arweiniad pellach am gynnwys unrhyw ardaloedd cyffredin, fel meysydd parcio a mynedfeydd, a bod yn glir ynghylch pwy sy’n berchen ar unrhyw ffiniau (gwrychoedd, ffensys ac ati).

Weithiau mae cyfleusterau’n cael eu rhannu. Er enghraifft, gall caeau chwarae gael eu rhannu rhwng chwaraeon gaeaf a haf neu gallant fod yn ofod agored cyhoeddus. Gofynnwch am gyngor cyfreithiol bob amser am y risgiau i’ch sefydliad yng nghyswllt rhannu cyfleusterau ac unrhyw amodau sy’n rhan o’r trosglwyddo.

Os oes cymysgedd o asedau, gall y rhain gael eu trosglwyddo o dan wahanol fathau o gytundebau gan ddibynnu ar yr amodau penodol ar draws y safle. Eto, gofynnwch am gyngor cyfreithiol i wneud yn siŵr bod gweithgareddau llawn y clwb yn cael eu gwarchod. Er enghraifft, dydych chi ddim eisiau bod mewn sefyllfa o fod yn berchen ar bafiliwn ond heb hawliau mynediad i’r caeau chwarae.       

Pethau eraill y mae’n rhaid i chi eu gwybod

Os ydych chi’n ysgwyddo cyfrifoldeb am ased mewn cytundeb sy’n rhwymo’n gyfreithiol, rhaid i chi sicrhau bod gennych chi wybodaeth fanwl am y canlynol:

  • telerau ac amodau’r trosglwyddo       
  • cyflwr yr asedau             
  • cyllid gweithredu cyfredol yr asedau         

Bydd hyn yn eich helpu chi i greu darlun clir o sefydlogrwydd ariannol cyfredol yr ased a bydd hefyd yn helpu fel sail i ofynion buddsoddiad cyfalaf yr ased wrth symud ymlaen.    

Telerau ac amodau  

Dylai’r corff trosglwyddo allu esbonio unrhyw delerau ac amodau trosglwyddo sy’n benodol i’r safle. Gall hyn gynnwys cyfamodau cyfreithiol sy’n bodoli ar y safle a manylion unrhyw gyfyngiadau ar weithgareddau penodol. Mae adolygiad cyfreithiol llawn yn syniad da i weld pob cyfamod sy’n bodoli ar gyfer y safle.

Arolygon cyflwr 

Pan rydych yn prynu tŷ, mae arolwg yn cael ei argymell i edrych am unrhyw damprwydd, cyflwr y to ac ati. Mae arolwg cyflwr yn gwneud yr un fath ar gyfer ased. Bydd yn darparu crynodeb o’r cyflwr presennol ac yn nodi unrhyw waith adfer gofynnol. Mae rhai Awdurdodau Lleol yn cynnal arolygon cyflwr ac felly efallai y byddant yn gallu darparu hyn. Fodd bynnag, efallai bod y clwb yn teimlo ei bod yn ddoeth cael arolwg annibynnol y gellir cyfeirio ato wrth drafod telerau’r trosglwyddo gyda’r cyngor.                   

Os yw caeau chwarae’n rhan o’r trosglwyddo, dylai’r clwb sicrhau arolwg cyflwr neu adroddiad cae i dynnu sylw at unrhyw bryderon strwythurol yn yr ardal chwarae. Gall gwelliannau fod yn ddrud os oes problem fawr. I gael adroddiad cae, cysylltwch â’ch Corff Rheoli Cenedlaethol  neu’r Sefydliad Tirmonaeth a fydd yn gallu darparu cyfarwyddyd pellach.

Cyfrifon gweithredu

Mae’n bwysig bod clwb yn deall cyfrifon gweithredu presennol cyfleuster yn llawn er mwyn gwneud penderfyniad doeth am opsiynau wrth symud ymlaen. Bydd adolygu costau cyfredol rhedeg y cyfleuster yn darparu gwybodaeth dda am lefel yr incwm sy’n ofynnol i wneud y cyfleuster yn gynaliadwy. Hefyd gall asesu’r incwm cyfredol mae’r cyfleuster yn ei gynhyrchu o bob gweithgaredd dynnu sylw at unrhyw gyfleoedd am dwf.    

 

Ased vs Atebolrwydd

Bydd cymryd yr holl gamau rydyn ni wedi’u hamlinellu uchod yn eich helpu chi i ddeall y canlynol:

  • unrhyw waith adfer sydd ei angen
  • y sefyllfa ariannol a beth sydd ei angen i wneud ased yn gynaliadwy

Bydd yn rhoi darlun clir i glwb ynghylch ai ased neu atebolrwydd ydyw. Am fwy o wybodaeth am gynllunio ariannol, cliciwch yma

Mae’r wybodaeth yma’n bwysig wrth drafod telerau’r trosglwyddo gyda’r cyngor. Gellir ei defnyddio i sicrhau buddsoddiad i roi sylw i ddiffyg cynnal a chadw neu ganiatáu i’r clwb gymryd yr asedau sy’n gynaliadwy yn ariannol.       

Diffinio’r opsiynau

Dylech fod mewn sefyllfa dda i benderfynu ar eich opsiynau ar ôl dilyn y camau uchod.                  

Mae hyn yn golygu eich bod wedi:

  • Diffinio amcanion eich sefydliad
  • Sicrhau gwybodaeth fanwl am yr ased
  • Nodi pwy allai ysgwyddo cyfrifoldeb am yr ased

Nawr mae’n amser eistedd i lawr ac astudio manteision ac anfanteision pob opsiwn ac ymchwilio ymhellach i unrhyw bryderon neu ddiffyg gwybodaeth. Bydd hyn yn galluogi’r clwb i benderfynu ar y ffordd orau ymlaen a datblygu cynllun busnes.                 

Wrth gwrs, efallai mai’r opsiwn gorau yw peidio ag ysgwyddo cyfrifoldeb am yr ased, oherwydd efallai mai hyn sydd o fudd gorau i’r clwb o hyd.

Bydd rhaid i’r clwb wneud penderfyniad ynghylch y dewis gorau a dylai’r aelodau ei gefnogi. Bydd eu hymrwymiad a’u cyfraniad nhw’n hanfodol i lwyddiant y clwb yn y tymor hir. 

Darllenwch y stori yma am Glwb Bocsio Llanrhymni’n dod yn berchen ar gampfa’r clwb a’i rhedeg a’i rheoli 

Mwy o wybodaeth am gyfleusterau clwb yng Nghymru 

Sefydlwyd Atebion Clwb er mwyn helpu clybiau a gwirfoddolwyr chwaraeon yng Nghymru. Ewch i’n gwefan ni am ragor o wybodaeth am gyfleusterau.

Hefyd mae gan Lywodraeth Cymru arweiniad pellach ar gael.

 Fel dewis arall, gallwch gysylltu â’ch Awdurdod Lleol neu eich Corff Rheoli Cenedlaethol.

Chwiliwch amdanom ni ar Twitter yma a Facebook yma.